Ciekawostki o gminie

Ilustracja do artykułu 1222088687-22.jpg
  • Niegdyś w Zabłudowie funkcjonowała jedna z pierwszych drukarni na Grodzieńszczyźnie z 1568r., gdzie decyzją Grzegorza Chodkiewicza zostali sprowadzeni z Moskwy dwaj drukarze: Iwan Fiodorow i Piotr Mścisławiec. W latach 1569–1570 w Zabłudowie drukowano Psałterz i Ewangelię Pouczającą. Drukarnia zaprzestała swej działalności w 1572 r.  

  • Do 1941 roku w Zabłudów słynął z jednej z najpiękniejszych synagog w Polsce. Synagoga w Zabłudowie została wzniesiona prawdopodobnie w latach 1614-1621, pomiędzy ulicami Białostocką i Surażską. Był to budynek drewniany, o wysokości 18 m i szerokości 11 m, z dachem łamanym, krytym gontem. Pod względem architektury obiekt zaliczano do najbardziej wartościowych synagog w Polsce. Synagoga została doszczętnie zniszczona przez Niemców w dn. 24 czerwca 1941 r.

  • W Rybołach funkcjonuje  amatorskie Muzeum Kultury Materialnej „Ojcowizna”, założone przez śp. Ks Grzegorza Sosnę. (Fotogaleria: https://um.zabludow.wrotapodlasia.pl/pl/fotogaleria.html?page=6 )

ZABYTKI

·        Kościół parafialny pw. świętych Piotra i Pawła położony przy rynku klasycystyczny kościół wybudowany w latach 1805-1840. Ogrodzenie kościoła z pocz. XX w.;

·        Cerkiew Zaśnięcia Najświętszej Marii Panny - klasycystyczna cerkiew została zbudowana w latach 1847-1855 na rzucie krzyża greckiego, z wieżą frontową przykrytą kopułą. Usytuowana jest po przeciwnej do kościoła stronie rynku;

·        Kaplica pw. św. Rocha - klasycystyczna kaplica wymurowana w 1850 r. Ogrodzenie cmentarza i brama z tego samego okresu;

·        Kaplica pw. św. Marii Magdaleny - usytuowana na cmentarzu katolicko-prawosławnym, pierwotnie greckokatolicka, obecnie rzymskokatolicka. Barokowa, wymurowana w 2. poł. XVIII w. Cmentarz ogrodzony, z bramą z 1848r.;

·        Białostoczek - park dworski z aleją dojazdową, 2 poł. XIX;

·        Bogdaniec - zespół dworski, 2 poł. XIX;

·        Folwarki Tylwickie - cerkiew prawosławna cm. p.w. Podwyższenia Krzyża Św., drewniana z 1819 r., cmentarz;

·        Krasne - park dworski, lata 1935-1937;Pawły - cerkiew prawosławna cmentarna p.w. św. Jana Teologa, drewniana z 1883r.,

·        Ryboły:

  • rozplanowanie wsi wraz z historyczną zabudową, XVI,

  • cerkiew prawosławna par. p.w. śś. Kosmy i Damiana, lata 1874-1879,

  • ogrodzenie z bramą,

  • cmentarz prawosławny,

  • cerkiew cmentarna p.w. św. Jerzego, drewniana z XVIII-XIX;

  • Zabłudów:

  • część miasta, XVI-XVIII,

  • kościół par. p.w. Piotra i Pawła, lata 1805-1840,

  • cerkiew prawosławna parafia p.w. Mikołaja, lata 1847-1855,

  • kaplica cmentarna p.w. św. Marii Magdaleny (na d. cmentarzu unickim), 1848 r.

  • cmentarz rzymsko-katolicki p.w. św. Rocha (nieczynny), początek XIX,

  • ogrodzenie z bramą,

  • kaplica p.w. św. Rocha, 1850r.

  • park dworski, XIX w.

Ochronie konserwatorskiej podlega część miasta Zabłudowa w granicach: wzdłuż ul. 3-go Maja na tyłach parcel położonych w jej północnej pierzei do rzeczki Rudni, dalej biegiem rzeczki do linii drogi polnej, która dochodzi do szosy do Michałowa, obiega teren ruin dawnego zboru oraz parku podworskiego, skąd wzdłuż ul. Podrzecznej i ul. Sikorskiego do ul. Św. Rocha, dalej ul. Św. Rocha do cmentarza. Ochronie konserwatorskiej podlega również część wsi Ryboły Ochronie oraz teren cmentarza parafii prawosławnej.

Powrót na początek strony